تفسیر
حسن اصغرپور؛ نجیبه قدیانی
چکیده
دانش مفردات، با هدف خدمت به فهم واژگان و عباراتِ دشواریاب قرآنی بنیان نهاده شد. پیشینۀ بنیانگذاریِ این دانش، به سدۀ دوم هجری بازمیگردد. نخستین آثار تفسیری نگاشتهشده در جهان اسلام، بهواقع کتابهایی در جهت تفسیر و تبیین مفرداتِ دشوار قرآنی بودهاند که در قالب غریب القرآنها، معانی القرآنها و مجاز القرآن، پا به عرصۀ نشر نهادند. ...
بیشتر
دانش مفردات، با هدف خدمت به فهم واژگان و عباراتِ دشواریاب قرآنی بنیان نهاده شد. پیشینۀ بنیانگذاریِ این دانش، به سدۀ دوم هجری بازمیگردد. نخستین آثار تفسیری نگاشتهشده در جهان اسلام، بهواقع کتابهایی در جهت تفسیر و تبیین مفرداتِ دشوار قرآنی بودهاند که در قالب غریب القرآنها، معانی القرآنها و مجاز القرآن، پا به عرصۀ نشر نهادند. دانش مفردات خود از زیرشاخههایی تشکیل شده است؛ «وجوه القرآن» یکی از کهنترین و مهمترین شاخههای دانش مفردات بهشمار میرود. «وجوه قرآنی» به معانی مختلف واژگان یا عباراتی از قرآن اطلاق میگردد که در سیاقهای مختلف قرآن معانی مختلفی دارند. بیشک بدون توجّه بدین مهم، دستیابی به فهم درست واژگان و عبارات قرآنی فراهم نخواهد بود. نگاهی به میراث روایِ اهل بیت (ع) نشان میدهد که حجم گستردهای از «وجوه قرآنی» در دو سطح مفردات (420 واژه) و عبارات (60 عبارت) تبیین و تفسیر گشته است. نظر به جایگاهِ الهیِ خاندان وحی، و پیشوایی ایشان در عرصۀ سخندانی، بهرهگیری از نظرات صائب این پیشوایان، نقش مؤثری در مقابله با کژفهمیها در فهم واژگان قرآن و تأویلات ناروا از عبارات قرآنی دارد. در گذار تاریخ اسلام، عالمان بسیاری در این موضوع، آثاری نگاشتهاند، امّا با وجود تنوّع و تعدّد آثار موجود در این زمینه، در هیچیک از آنها دیدگاههای خاندانِ وحی که نقش مهمی در دستیابی به فهم صحیح از قرآن دارند، انعکاس نیافته است. ...
