دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 2 2 2014 03 21 Social Interpretation of Quran; Definition and Traits تفسیر اجتماعی قرآن؛ چالش تعریف و ویژگی‌ها 46 66 1078 FA شادی نفیسی استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران Journal Article 2014 03 04 The social interpretation of Quran is one of the most important approaches to Quranic interpretation manifested in contemporary era. Many of the most celebrated conte-mporary exegeses have been written with this approach to Quran. Nevertheless this approach encounters great challenge co-ncerning its name, definition and chara-cteristics. Regarding works dedicated to studying exegeses shows that this approach has been named as civilizational, social, rational, edifying and moving; while these titles have been considered, in later works, as names to different genres of exegeses. In addition this approach has not been defined clearly. Concerning the explanations given about it, three different definitions can be suggested among which the most general one seems the best. As for its characteristics, there is a great debate. Zahabi’s position is the leading view in this subject. Based on the definition chosen for this genre of interpretation, the mentioned features can be categorized in two groups: those rejecting disapproving attributes from Islam and those proving its positive qualities .In order to overcome the difficulties in the examination of the characteristics mentioned, the usage of additional aspects has been suggested. تفسیر اجتماعی از رویکردهای بسیار مهم تفسیری است که در دوره معاصر پدیدار گشته و بسیاری از اثار تفسیری مطرح، با این رویکرد نگاشته شده است. با این‌همه، بحث از تفسیر اجتماعی با چالشهای جدی‌ای در عنوان، تعریف و ویژگی‌ها روبروست. از این جریان تفسیری در هر یک از تفسیرپژوهی‌ها‌ با عنوانی متفاوت یاد شده است. تمدنی، اجتماعی، عقلانی، تربیتی و حرکتی عناوین مختلفی هستند که برای آن به کاررفته‌اند، درعین حال این عناوین در برخی از نگاشته‌های جریان شناسانه، به عنوان جریان‌های موازی قلمداد شده‌اند. در مقام تعریف نیز معمولا تفسیر پژوهان توضیحاتی اجمالی در مورد آن ارائه داده‌اند که عامترین آنها مناسب-ترین تعریف انتخاب شده است. در بحث از ویژگی‌های تفسیر اجتماعی، محققان بیش از همه متاثر از دیدگاه ذهبی در این موضوع بوده‌اند. در تحقیق حاضر، با توجه به تعریف برگزیده از تفسیر اجتماعی کوشیده‌ایم ویژگی‌های تفسیر اجتماعی را در دو محور پیراستن چهره اسلام از نقائص و اثبات توانمندی آن ساماندهی کنیم؛ همچنان که به مشکلاتی که در بررسی این ویژگی‌ها مطرح است پرداخته‌ایم و استفاده از ویژگی‌های مکمل را پیشنهاد کرده‌ایم. تفسیر اجتماعی از رویکردهای بسیار مهم تفسیری است که در دوره معاصر پدیدار گشته و بسیاری از اثار تفسیری مطرح، با این رویکرد نگاشته شده است. با این‌همه، بحث از تفسیر اجتماعی با چالشهای جدیای در عنوان، تعریف و ویژگیها روبروست. از این جریان تفسیری در هر یک از تفسیرپژوهی‌ها‌ با عنوانی متفاوت یاد شده است. تمدنی، اجتماعی، عقلانی، تربیتی و حرکتی عناوین مختلفی هستند که برای آن به کاررفتهاند، درعین حال این عناوین در برخی از نگاشته‌های جریان شناسانه، به عنوان جریانهای موازی قلمداد شدهاند. در مقام تعریف نیز معمولا تفسیر پژوهان توضیحاتی اجمالی در مورد آن ارائه دادهاند که عامترین آنها مناسبترین تعریف انتخاب شده است. در بحث از ویژگیهای تفسیر اجتماعی، محققان بیش از همه متاثر از دیدگاه ذهبی در این موضوع بودهاند. در تحقیق حاضر، با توجه به تعریف برگزیده از تفسیر اجتماعی کوشیده‌ایم ویژگیهای تفسیر اجتماعی را در دو محور پیراستن چهره اسلام از نقائص و اثبات توانمندی آن ساماندهی کنیم؛ همچنان که به مشکلاتی که در بررسی این ویژگیها مطرح است پرداخته‌ایم و استفاده از ویژگیهای مکمل را پیشنهاد کرده‌ایم.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_1078_4a40fdc868b6397b0b813eeb5e65b513.pdf