دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 13 2 2025 08 23 Social Rights in the Letters of Imam Sadiq (AS) with an Intertextual Approach to the Holy Quran حقوق اجتماعی در نامه های امام صادق علیه السلام با رویکرد بینامتنیت باقرآن کریم 45 62 12638 10.30473/quran.2025.71096.3374 FA سید مصطفی مناقب استادیار گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران. رحمت الله عبدالله زاده آرانی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران. احمد بحرانی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران. Journal Article 2024 05 18 The hadiths of the infallible Imams (peace be upon them) are their lasting legacy throughout the centuries. Among them, the hadiths of Imam Sadiq (peace be upon him) have taken up a larger share of these Shiite hadiths, given the openness that was provided after the era of the Umayyads and during the Abbasid era. The expansion of the Islamic community on the one hand and the need to communicate with his friends and companions required that some of these sayings be written in the form of letters to him. These letters, which are endowed with the depth of revelation teachings in various areas of belief, morality and society, express a conscious interaction on the part of that Imam with the divine word. In these letters, the Imam has given depth to his sayings by using the verses of the Holy Quran, and on the other hand, the explanation and interpretation of the Imam (peace be upon him) of the divine verses has emerged in the form of these letters. This research, using the method of content analysis and using the interpretations of the sects, while analyzing the words of the Imam in the dimension of social rights, deals with the quality and manner in which the Imam's letters are influenced by the verses of the Quran. The results of this study and analysis show that this influence in citing the verses of the Quran is in some cases by mentioning the entire verse and in others by احادیث امامان معصوم (علیهم‌السلام) میراث ماندگار ایشان در طول قرن‌های متمادی است. در این میان احادیث امام صادق (علیه‌السلام) باتوجه‌به گشایشی که پس از دوران خفقان امویان و در عهد عباسیان فراهم شد میزان بیشتری از این احادیث شیعه را به خود اختصاص داده است. گسترش جامعه اسلامی از یک سو و لزوم ارتباط با یاران و همراهان ایجاب می‌کرد که بخشی از این سخنان در قالب نامه‌هایی به ایشان به رشته تحریر درآید. این نامه‌ها که برخوردار از عمق آموزه‌های وحیانی در حوزه‌های گوناگون اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی می‌باشد. بیانگر تعاملی آگاهانه از سوی آن حضرت با کلام الهی است. امام در این نامه‌ها بدین شیوه با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم به سخنان خود عمق بخشیده‌اند و از سوی دیگر تبیین و تفسیر امام علیه‌السلام از آیات الهی در قالب این نامه‌ها بروز نموده است. این پژوهش با روش تحلیل محتوا و با استفاده از تفاسیر فریقین ضمن تحلیل کلام امام در بعد حقوق اجتماعی به کیفیت و نحوه اثرپذیری نامه‌های امام از آیات قران می‌پردازد. از نتایج این بررسی و تحلیل بر می‌آید که این اثرپذیری در استناد به آیات قرآن در برخی موارد با ذکر کل آیه و در برخی دیگر با ذکر بخشی از آیه و در مواردی با تغییر در لایه‌های صرفی و نحوی و در اکثر موارد به‌صورت بهره‌گیری از مضمون آیات است؛ بنابراین می‌توان گونه‌های مختلف این اثرپذیری را در قالب نظریه بینامتنیت یا تناص و بیشتر به‌صورت نفی متوازی یافت. ضمن آنکه این نگاه می‌تواند در درک عمیق معناو اثرگذاری کلام https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12638_f953aadaa29c977711f4b16eb1a894e1.pdf