دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 11 1 2022 12 22 Re-examination of the approach reflected in the explanatory narratives of those accused of exaggeration based on John Wansbrough analysis method بازکاوی رویکرد بازتابیده در روایات تفسیری متهمان به غلو بر پایۀ روش تحلیل ونزبرو 167 186 9447 10.30473/quran.2023.65953.3205 FA محمد علی مهدوی راد دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. روح الله شهیدی استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. حامد خانی (فرهنگ مهروش) دانشیار گروه الهیات، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. مهدی فرامرزی پلنگر دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. Journal Article 2022 10 31 In the advanced religious sources, Shia narrators who lived in the first four centuries of Hijri have been accused of exaggeration.The theme of some of their narrations is the interpretation of the HolyQur'anquoted bythe Shia imams.His interpretative narrations can be recovered among various hadith works.The Shiite scholars have not attributed Ghol to all these personalities.However, it should be assumed that sometimes these narrators are accused of exaggeration as a result of the themes they havenarrated.Perhaps part of the themes that caused these narrators to be accused of exaggeration are the ones that are reflected in their narratives. In order to test this possibility, we must find out whether they have a common approach in interpreting the Qur'an by reviewing the exegetical traditions passed down from these accused of exaggeration. And if there is such a shared approach, can it distinguish their interpretation method from the general attitudes of Shiites or not? The present study, as the first step of investigating this issue, is an attempt to answer the first question. For this purpose, by accepting the basis that the items of each narrator are the result of his selectiveness and represent his insights, by reviewing the interpretative narratives of those accused of exaggeration, we will try to find out which types of understanding fthe textthey havereflected in their interpretation, and among them, which types ofrepresentation and reflection It iswider.Inthis study, thehypothesis is tobe defendedthat theinterpretation bases of those accused of exaggerationarenotsignificantlydifferentfromtheattitudesofotheradvancedShia scholarsButitispossibletofindasignificantrelationshipbetweenthetendencytoexaggerationandtheuseof someinterpretationtechniquesmentionedbyWensbro. در منابع رجالی متقدم شیعه راویانی زیسته در چهار سدۀ نخست هجری متهم به غلو شدهاند. مضمون شماری از روایات اینان تفسیر قرآن کریم به نقل از ائمۀ شیعه (ع) است. می‌توان روایات تفسیری ایشان را ضمن آثار حدیثی مختلف بازیافت. عالمان شیعه انتساب غلو به همۀ این شخصیت‌ها را برنتابیده‌اند. بااین‌حال، باید احتمال داد که گاه اتهام این راویان به غلو نتیجۀ مضامینی باشد که نقل می‌کرده‌اند. چه‌بسا بخشی از مضامینی که سبب اتهام این راویان به غلو شده باشد همان‌ها باشد که در روایات تفسیری‌شان بازتابیده است. برای آزمون این احتمال باید با مرور روایات تفسیری منقول از این متهمان به غلو دریابیم آیا اشتراک رویکردی در تفسیر قرآن دارند یا نه؛ و اگر چنین اشتراک رویکردی هست، آیا می‌تواند روش تفسیری ایشان را از نگرش‌های عامۀ شیعیان متمایز کند یا نه. مطالعۀ کنونی هم‌چون گام نخست از بررسی این مسئله کوششی برای پاسخ‌گویی به پرسش اول است. بدین منظور، با پذیرش این مبنا که منقولات هر راوی نتیجۀ گزینشگری او، و نشان‌دهندۀ بینش‌های او ست، با مرور روایات تفسیری متهمان به غلو خواهیم کوشید دریابیم کدام گونه‌های فهم متن را در تفسیر خود بازتابانده‌اند و از آن میان نیز کدام گونه‌ها نمود و بازتاب گسترده‌تری دارد. در این مطالعه بناست از این فرضیه دفاع شود که مبانی تفسیری متهمان به غلو تمایز معناداری با نگرش‌های دیگر عالمان شیعۀ متقدم ندارد؛ اما احتمالاً بتوان رابطۀ معناداری میان گرایش به غلو با کاربرد برخی تکنیک‌های تفسیری که ونزبرو از آن‌ها سخن گفته بود یافت. https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_9447_c481190213734a96ddd21f0602eef489.pdf