دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 A lexical rhetoric in Surabadi commentary بلاغت واژگانی در تفسیر سورآبادی 1 17 12249 10.30473/quran.2020.51552.2721 FA ,وحید مالمیر دانشجو دانشکده ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه آزاد بروجرد محمد رضا ساکی استادیار/دانشگاه آزاد بروجرد ناهید عزیزی آزادیروجرد Journal Article 2020 06 28 Review: The fifth and sixth centuries can be considered the golden age of translation and interpretation of the Holy Quran in Iran. Because the most important Qur'anic studies have been done in this period. Interpretation of Fasir, known as the Interpretation of Abadi by Abu Bakr Atiq Nishaburi, was compiled around 470. In the interpretation of Surabadi according to the time of writing (fifth century) and the mood of the writers of this period, the principle of writing is based on simplicity and psychology, which is characteristic of Khorasani style. Add a secondary to the meaning of the expressions. Therefore, the present study, in order to reveal the rhetorical values of Swami's interpretation, proves that the beauty of Surabadi's interpretation, in addition to the various aesthetic methods and arrays associated with the style and simplicity of the word, is due to the literary tricks put forth by the rhetorical aspects. In the prose of Surabadi, the presentation of some elements is complicated and comes from the presentation of other elements. Some lexical arrangements also affect the exterior texture and are highly rhetorical. The research method in this study is descriptive-analytic with emphasis on the study of presentation and delay of sentence elements and the first and second meanings of چکیده: قرن‌های پنجم و ششم را می‌توان عصر طلایی ترجمه و تفسیر قرآن کریم در ایران به حساب آورد. زیرا مهم‌ترین پژوهش‌های قرآنی در این دوره انجام یافته است. تفسیرالتفاسیر معروف به تفسیرسورآبادی نوشته ابوبکر عتیق نیشابوری در حدود سال 470 تالیف شده است. درتفسیر سورآبادی با توجه به زمان نگارش (قرن پنجم) و حال و هوای نویسندگان این دوره ،اصل نگارش بر مبنای سادگی و روانی است، که ویژگی سبک خراسانی است .اما در عرصه بلاغت نویسنده با استفاده از قوانین تقدیم و تأخیر سعی کرده که معانی ثانویه‌ای نیز بر معنای عبارات بیفزاید. بنابراین پژوهش حاضر به منظور آشکار کردن ارزش‌های بلاغی تفسیر سوآبادی این فرض را ثابت می‌کند که زیبایی تفسیر سورآبادی، افزون بر وجود روش‌های مختلف زیبایی‌شناسی و آرایه‌های مرتبط با سبک و سادگی کلام، مرهون ترفندهای ادبی برخواسته از جنبه‌های بلاغی است. در نثر سورآبادی تقدیم برخی عناصر امری عارضی است و از تقدیم عناصر دیگر ناشی می‌شود. برخی آرایش‌های واژگانی هم به بافت بیرونی اثر برمی‌گردد و ارزش بلاغی زیادی دارد. روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی و با تاکید بر مطالعه‌ی تقدیم و تاخیر عناصر جمله و معانی اول و دوم جملات صورت ‌گرفته ‌است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12249_6ddfffcf7e367f148e8b941ad1dd5ee0.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 An introduction to the general rules of Ayatollah Khamenei's method of interpretation درآمدی بر قواعد عام روش‌ تفسیرآیت الله خامنه‌ای 18 31 12250 10.30473/quran.2025.64883.3170 FA میثم عزیزان گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم Journal Article 2022 07 24 Each method, starting from the basics and based on practical rules and regulations that reduce the error in the principle of interpretation and method of interpretation, uses resources to provide a legal and methodical interpretation. In the structure of the method of interpretation, the rules are divided into general and specific types. The general rules reduce the error in the principle of interpretation, but do not play a role in the immunity of the method and the tendency of interpretation from error. And special rules are the rules that protect the correct movement of the interpreter at the border of her method and her interpretive tendency from error. In this article, after examining the place of rules in the systematic structure of the method of interpretation, with a study of Ayatollah Khamenei's interpretations, some types of general rules have been introduced that have not been comprehensively divided and prevented. Ayatollah Khamenei's interpretation of the rules, despite being up-to-date, is also legal. These rules are: Quran-centered word, symmetrical-centered, source-centered and principles-centered. هر روش، از مبانی، آغاز و بر اساس قواعد و قوانینی کاربردی که از خطا در اصل تفسیر و روش تفسیر جلوگیری کرده و به بهره‌گیری از منابع پرداخته تا تفسیری قانونمند و روشمند ارائه ‌دهد. در ساختار روش تفسیر، قواعد به دو قسم عام و خاص تقسیم می‌شوند. قواعد عام، خطای در اصل تفسیر را کاهش داده ولی در مصونیت روش و گرایش تفسیری از خطا نقش ندارند و قواعد خاص، قوانینی‌اند که به حرکت درست مفسر در مرز روش و گرایش تفسیری‌اش از خطا مصونیت می‌بخشند. در این مقاله، پس از بررسی جایگاه قواعد در ساختار نظامند روش تفسیر، با پژوهشی در تفسیرهای آیت الله خامنه‌ای، برخی از اقسام قواعد عام که تقسیم جامع و مانعی از آنها ارائه نگردیده، معرفی شده‌اند. این قواعد نشان می‌دهند که تفسیر آیت الله خامنه‌ای علیرغم روزآمدی، قانونمند نیز هست. این قواعد عبارتند از: لغتِ قرآن محوری، قرینه محوری، منبع محوری و اصول محوری.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12250_a5b068b0ceac1e25264d4c2b895987b3.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 The role of artistic illustration of the Quran on the concept of verses without change in meaning نقش تصویر سازی هنری قرآن بر مفهوم آیات بدون تغییر در معنا 32 42 12251 10.30473/quran.2024.65883.3200 FA هادی رزاقی هریکنده ئی دانشیار گروه معارف دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل Journal Article 2022 10 24 In the interpretation, one should, along with the conceptualization; The artistic illustration of the Qur'an should also be original because every picture in the Qur'an has its own originality, and it refers to a specific situation, and we cannot use other pictures instead of them. With the description of some commentators in the explanation of the verses; In addition to changes in the meaning of their imagery, they have replaced the verses, which has caused a change in the Qur'anic phrases. One of the changes; The change is in the attributes. They have considered other meanings for the attributes stated in the Qur'an, which is; while changing the Quranic phrases; It has caused a lack of understanding of the conceptualization and points hidden in the Quran. For example: Some commentators have considered "Matiye" in their interpretation to mean "future" and a subject noun. Or, in the verse "Maqam Amin", "Amin" is not described as a position; Rather, they have considered it as a description for the official. This research aims to state that with the artistic illustration of the Quran, there is no need to change the attributes in the interpretation; Because the attributes change; In addition to influencing the Quranic conceptualization, it also causes a change in meaning, and since each verse refers to a specific situation, a special interpretation that shows that situation should be used. در تفسیر باید در کنار مفهوم سازی؛ تصویر سازی هنری قرآن نیز اصل قرار گیرد زیرا هر تصویری در قرآن برای خود اصالت داشته، و به موقعیت خاصی اشاره می کند و ما نمی توانیم تصویرهای دیگر را به جای آنها به کار ببریم. مع الوصف برخی مفسران در توضیح آیات؛ ضمن تغییراتی در معنا تصویر سازی خودشان را جایگزین آیات نموده که این عمل موجب تغییر در عبارتهای قرآنی شده است. یکی از موارد تغییر؛ تغییر در اوصاف است. آنان معانی دیگری برای اوصاف بیان شده در قرآن در نظر گرفته اند که این امر؛ ضمن تغییر در عبارتهای قرآنی؛ موجب عدم درک مفهوم سازی و نکات نهفته در قرآن گردیده است. به طور مثال: برخی مفسرین "ماتیّ" را در تفسیرشان به معنای "آتی" و اسم فاعل دانسته اند. یا در آیه "مقام امین" «امین» را وصف مقام نگرفته؛ بلکه آن را وصف برای صاحب مقام دانسته‌اند. این پژوهش در صدد است تا بیان نماید با تصویر سازی هنری قرآن هیچ نیازی به تغییر اوصاف در تفسیر نیست؛ زیرا تغییر اوصاف؛ ضمن تاثیر در مفهوم سازی قرآنی موجب تغییر در معنا نیز می شود و از آنجائی که هر آیه بر موقعیت خاصی اشاره دارد باید از تعبیر خاصی که آن موقعیت را نشان می دهد بهره جست.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12251_fbf64d467a0e5b21d8bc515f7c6c3df9.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 Rereading the interpretation of verse 143 of Surah A'raf "Felma Tajali Rabbah" in accordance with theological and mystical trends بازخوانی تفسیر آیه 143سوره اعراف « فلما تجلی ربه » در همخوانی با گرایش‌های کلامی و عرفانی 43 58 12252 10.30473/quran.2024.66420.3222 FA زهرا خیراللهی هیئت علمی پیام نور Journal Article 2022 12 16 The difference in interpretative views is the result of several factors that the examination of the interpretation process can reveal the effect of these factors. The purpose of the present research is to reread the process of interpretation of the Miqat verse "Felma Tajali Rebbe" in accordance with one of these important factors, i.e. interpretation trends. The research method is analytical and based on description and explanation: describing different sayings and interpretation products, then explaining the diversity of views through analyzing the way the commentator interacts with the primary sayings in the light of trends. The findings of the research showed that the interpretation products in verse 143 of A'raf include two types of interpretations in the figurative sense and the real sense. Commentaries in the light of the theological trend by not giving priority to the plan of the opposite sayings, make the manifestation the meaning of appearance and use the appearance of God on the mountain in the direction of vision, while the theological trend has had an effect on the process of this verse in only one interpretation. Other trends have created different products in their process. The final result of the analysis of the interpretation process showed to what extent this process is unique for each interpretation text and how much it is necessary to conduct more rational and detailed investigations in the interpretation process. اختلاف دیدگاه‌های تفسیری معلول عوامل متعددی است که بررسی فرآیند تفسیر می‌تواند نحوه اثرگذاری این عوامل را آشکار کند. هدف تحقیق حاضر، بازخوانی فرآیند تفسیر آیه میقات «فلما تجلی ربه» در همخوانی با یکی از این عوامل مهم یعنی گرایش‌های تفسیری است. روش پژوهش، تحلیلی و مبتنی بر توصیف و تبیین است: توصیف اقوال مختلف و فرآورده‌های تفسیری، سپس تبیین تنوع دیدگاه‌ها از طریق تحلیل نحوه تعامل مفسر با اقوال اولیه در پرتو گرایش‌ها. یافته‌های تحقیق نشان داد فرآورده‌های تفسیری در آیه 143 اعراف شامل دو گونه تفسیر است درمعنای مجازی ودر معنای حقیقی. تفاسیر در پرتو گرایش کلامی با اولویت ندادن به طرح اقوال مخالف، تجلی را ظهور معنا می کنند و از ظهور خدا بر کوه در جهت رؤیت استفاده می کنند در حالی که گرایش کلامی تنها در یک تفسیر بر فرآیند این آیه اثرگذار بوده است. گرایش‌های دیگر ‌ محصولات متفاوتی را در فرآیند خود پدید آورده‌اند. برخی تجلی را مجازی (دلیلی بروجود خداوند) ‌و بعضی نیز معنای حقیقی یعنی رؤیت خداوند دانسته‌اند. نتیجه نهایی تحلیل فرآیند تفسیر نشان داد تا چه حدّ این فرآیند برای هر متن تفسیری منحصر به فرد است و چقدر ضرورت دارد بررسی‌های خردنگرتر و جزئی‌تر در فرآیند تفسیر صورت پذیرد.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12252_8cf0a5d2d65dc55855fa4933a904c7cf.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 A critical review of Alford T. Welch's Foundations of Qur'anic Studies بازخوانی انتقادی مبانی قرآن پژوهی آلفورد تی ولچ 59 74 12253 10.30473/quran.2025.65213.3247 FA فاطمه دست رنج عضو هیئت علمی گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه اراک فریدون رضایی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه اراک Journal Article 2023 03 19 The Quranic revelation, due to its high status in Islamic principles, has always attracted special attention from orientalists, leading to numerous studies driven by various motivations. Among them is the American-born orientalist, Alford T. Welch. His perspective and attitude towards the Quran, viewing it as a phenomenon, make the critical re-examination of his foundations in Quranic studies even more necessary. This research employs a descriptive-analytical approach to critically re-evaluate the most important foundations of his Quranic studies: the absence of a divine and heavenly source for the Quran; the evolution of text and concepts in the Quran; the distortion of the Quran; the abrogation of Quranic verses; the adaptation of the Quran from the holy books of Christians and Jews; the influence of contemporary culture; and the mythologization of the historical statements in the Quran. These represent the most crucial foundations that form a framework to prove the non-revelatory origin and source of the Quran. وحی قرآنی به دلیل جایگاه والای آن در بنیان اسلام همواره مورد توجه خاص مستشرقان بوده است و در این خصوص تلاش‌های زیادی با انگیزه‌های مختلف از سوی آنان شکل گرفته است. در این بین می‌توان به خاورشناس آمریکایی‌تبار، آلفورد تی ولچ Alford T. Welch اشاره کرد. دیدگاه و نگرش او نسبت به قرآن غیراعتقادی بوده است و از این رو دارای پیش‌فرضی خاص در هنگام مواجهه با قرآن است. از سوی دیگر عدم شناخت و اطلاع کافی او منجر به ابراز نظریات سطحی درباره قران شده است، زیرا وی ضمن اینکه قرآن را به عنوان یک پدیده مورد بررسی قرار داده و تنها به سیر تحولات تاریخی و یا بررسی ادبیات کلامی آن پرداخته است. مهمترین مبانی مطالعات قرآنی او بدین شرح است؛ عدم وجود منبع الهی و آسمانی برای قرآن؛ تطوّر متن و مفاهیم در قرآن؛ تحریف قرآن؛ نسخ‌پذیری آیات قرآن؛ اقتباس قرآن از کتب آسمانی مسیحیان و یهودیان؛ تأثیر پذیری از فرهنگ زمانه و اسطوره‌انگاری گزاره‌های تاریخی قرآن. این مبانی چارچوبی را شکل می‌دهد تا عدم الهی بودن منبع و مصدر قرآن را اثبات کند. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی مبانی مطالعات قرآنی ولچ را مورد نقد و بررسی قرار داده است. با تتبعی که در منابع صورت گرفت مشخص شد که موضوع فوق تاکنون مورد ارزیابی قرار نگرفته است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12253_6da0703412dc00502848ce1179a9ba73.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 Study of the approach of irony to adjectives in three interpretations of Tebayan, Keshaf and Al-Mizan واکاوی رویکرد کنایه از موصوف در سه تفسیر تبیان، کشاف و المیزان 75 86 12254 10.30473/quran.2024.68060.3275 FA علیرضا دل افکار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران مجتبی مقتدائی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2023 05 29 One of the most important artistic creations of the Holy Qur'an in expressing numerous examples of ambiguous phrases is the use of allusion to the adjective, in the sense that attributes of an object or person are mentioned indirectly in an ambiguous context, but the meaning of a certain adjective is accompanied by mention. It is similar. In this type of irony, sometimes a specific adjective is intended, and sometimes the general people or objects are included. In this research, we tried to examine and explain the irony approach of the description in three interpretations of Tebayan, Keshaf and Al-Mizan along with mentioning the details of the said irony. Some results indicate the fact that in the three mentioned commentaries, the allusion to what is described in the words and phrases of "al-raffathus" is an obscene speech that is spoken only in the context of marriage, the allusion to the act of marriage, the expression "O Lamastum al-Nissa" Pleasant touch with each other, an allusion to the state of janabat, the word "excrement" means a low place, an allusion to feces and defecation, the word "saida" to the surface of the earth, an allusion to pure soil, and the descriptive combination of "Zat-e-al-Wahhi wa Dosor" has large boards made with nails, an allusion to a large and strong ship, despite the mention of numerous and similar examples, but in a broader sense than mentioning the necessary and necessary will and with the phrases Allusion, sarcasm, intention, and meaning are used. در قرآن کریم، یکی از آفرینش‌های هنری در بیان مصادیق عبارات مبهم، استفاده از کنایه از موصوف است. این نوع کنایه به معنای بیان صفاتی غیرصریح درباره فرد یا شیء است که با قرینه‌ای مشخص به یک موصوف خاص یا عمومی اشاره دارد. در این پژوهش، رویکرد کنایه از موصوف در تفسیرهای تبیان، کشاف و المیزان بررسی شده است. برخی نتایج، بیانگر این واقعیت است که در سه تفسیر یاد شده، کنایه از موصوف در واژگان و عبارت‏های «الرَّفَثُ‏» سخن زشتى که تنها در بستر زناشویى به زبان مى‏آید، کنایه از عمل زناشویی، عبارت «أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ» لمس لذت‏بخش با یکدیگر، کنایه از حالت جنابت، واژه «الغائط» مکان پست، کنایه از مدفوع وقضاء حاجت‏، واژه «صَعیدا» سطح زمین، کنایه از خاک پاک، عبارت «ینَشَّؤُا فِی الْحِلْیةِ» نیازمند به زینت و آرایش که خود را زینت دهد و نقص خود را پنهان نماید، کنایه از زن نازپرورده و ترکیب «فَوْقَ الْأَعْناق‏»، ضربت زدن قسمت بالای گردن، کنایه از سر و کله، واژه وصفی «النازِعَات»، کِشندگان، کنایه از فرشتگانى که ارواح بشر را قبض نمایند، واژه «الرَّاجِفَة»، جنباننده زمین و کوه‏ها، کنایه از قیامت، و ترکیب «ذاتِ الرَّجْع‏» باز گرداننده و ارجاع دهنده، کنایه از ستارگان در حال گردش و یا باران، وترکیب وصفی «ذاتِ الواحٍ و دُسُر» دارای تخته‏هاى بزرگ با میخ‏ها ساخته شده، کنایه از کشتی بزرگ و محکم، علی رغم ذکر مصادیق متعدد و مشابه، اما در معنایی گسترده‏تر از ذکر ملزوم و اراده لازم و با عبارت‏های کنایه، کُنِی، أرادَ، و مُراد به کار رفته است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12254_2bc0bf16a15bf00dd15aa68bebf328ad.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 “Interpretive Actualization” in Umberto Eco's Semiotic Opinions and the Traditional Theory of Interpretation «فعلیت بخشی تفسیری» در آراء نشانه شناختی امبرتو اکو و نظریه سنتی تفسیر 87 100 12255 10.30473/quran.2025.69190.3306 FA ساره تنافرد دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران محمد مهدی آجیلیان مافوق استادیار بخش علوم قرآن و فقه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2023 09 10 Various perspectives have been presented regarding the nature and essence of interpretation. Traditional Islamic commentators consider the goal of interpretation to be the elucidation of the denotative meanings of verses and the discovery of divine intent. In contrast, modern hermeneutical and linguistic approaches identify the interpreter's findings or the overt and covert connotations of the text as the aim of interpretation. To investigate the nature and essence of interpretation, this research employs a comparative study, explaining certain components of textual actualization in Eco's view and comparing them with the approach of traditional ijtihadi commentators. Based on the research findings, Eco's semiotic theory posits a third possibility between the author's intention and the interpreter's intention, namely the intention of the text. According to this theory, through a process, the act initiated by the author is completed by the reader, and in this process, the concept of the text takes shape. In fact, Eco's theory shifts the concept of interpretation from 'discovering intent' to 'actualizing intent.' Unlike the approach of traditional Islamic commentators, Eco considers interpretative actualization to be the very understanding of the text, in whose process the author's intention plays a role as a criterion for the correctness and incorrectness of understanding. Accordingly, the latent potential of the text in unlimited interpretation and having numerous meanings does not lead to the acceptance of every type of interpretative act, and the text itself creates limitations in accepting possible interpretations." دربارة چیستی تفسیر و تحلیل ماهیت آن، دیدگاه‌های مختلفی ارائه شده‌است. مفسران سنت‌گرای اسلامی، غایت تفسیر را بیان مفاد استعمالی آیات و کشف مراد الهی می دانند؛ در مقابل رویکردهای جدید هرمنوتیکی و زبان شناختی، یافته‌های مفسر یا دلالت‌های پیدا و پنهان متن را به عنوان غایت تفسیر نام می-برند. در این پژوهش به منظور بررسی ماهیت و چیستی تفسیر، در مطالعه‌ای تطبیقی‌، برخی مؤلفه‌های فعلیت‌بخشی به متن در نگاه اکو، تبیین و با رویکرد مفسران اجتهادگرای سنتی مقایسه شده‌است. بر اساس نتایج پژوهش، در نظریه نشانه‌شناسی اکو، میان قصد مؤلف و قصد مفسر، امکان سومی به نام قصد متن وجود دارد. براساس این نظریه، طی یک فرایند، عملی را که مؤلف آغاز کرده، خواننده تکمیل می‌کند و در این میان، مفهوم متن شکل می‌گیرد. در واقع نظریه اکو، مفهوم تفسیر را از "کشف مراد" به "فعلیت‌بخشی به مراد" سوق می‌دهد. اکو، برخلاف رویکرد مفسران سنت‌گرای اسلامی، فعلیت‌بخشی تفسیری را همان فهم متن می‌داند که قصد مؤلف در فرایند آن به عنوان معیار درستی و نادرستی فهم نقش دارد. براین اساس، توان پنهان متن در تفسیرِ نامحدود و داشتن معانی بسیار، باعث پذیرش هر نوع کنش تفسیری نیست و متن خود سبب ایجاد محدودیت در قبول تفسیرهای ممکن است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12255_b15d250e153650c5edf27ec708f5fcc0.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 Understanding the meaning of the words "jabal" and "rasi" in the Qur'an And explaining the nature of their differences واکاوی مفهوم واژگان «جبال» و «رواسی» در قرآن و تبیین تفاوت ماهیتی آنان براساس دستاوردهای علوم تجربی 101 113 12256 10.30473/quran.2025.69475.3324 FA جعفر فیروزمندی بندپی استادیار گروه زبان وادبیات عرب،واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران زهره نریمانی استادیار دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم Journal Article 2023 10 16 The words "Jabal" and "Ravasi" are among the most commonly used Quranic terms that are generally interpreted in the Quranic interpretations and translations of the Qur'an into Persian. Jabal has been used 41 times and rasiyat 14 times in the Quran. The present study, by analyzing the Qur'an to the lexical Qur'an, and analyzing the Quranic text in detail, comparatively explains the meaning of "jabal" and "narrative" and extracts its semantic components from the Holy Qur'an. Examination of the verses in which the words "Jabal" and "Ravi" are used show that Ravi means the roots of the mountains, which is immovable and even safe from the decay and decay of the resurrection. God has preserved the narrative only during creation, unlike Jabal, which has been used most often in connection with the resurrection and its disintegration, as well as in reference to its outward manifestations such as symbolizing power, greatness and conquest, as well as speaking of its course and movement. The discovery of the semantic and comparative components of the apparently syntactic vocabulary will manifest the pure Qur'anic teachings and discover exquisite interpretive points. واژگان «جبال» و «رواسی» از جمله واژگان پرکاربرد قرآنی است که در عموم تفاسیر و ترجمه‌های قرآن به زبان فارسی، به یک معنا یعنی «کوه‌ها» تعبیر شده است. جبال 41 بار و راسیات 14 بار در قرآن به کار رفته است. این پژوهش با روش معناشناسی و تفسیر لغوی قرآن به قرآن، و نگاه تحلیلی و دقیق به متن قرآن، به تبیین تطبیقی معنای «جبال» و «رواسی» و استخراج مؤلفه‌های معنایی آن از قرآن کریم پرداخته است. بررسی‌‌های قرآنی، بر محور تفسیر قرآن به قرآن و روش معناشناسی این‌گونه نشان می‌دهد که بین «رواسی و جبال» تفاوت ماهوی آشکاری وجود دارد. «رواسی» به معنای«ریشه کوه‌ها و صفحات زیر زمینی» است، که حرکت ناپذیر بوده و حتی در تحولات و فروپاشی قیامت از زوال و سستی در امان است. خداوند از «رواسی» فقط در هنگام مراحل خلقت صحبت کرده و کارکرد آن نیز حفظ زمین از زوال و نابودی است، برخلاف «جبال» که بیشترین بکارگیری آن درباره قیامت و فروپاشی‌های آن و نیز در اشاره به موارد ظاهری آن چون نماد «قدرت، عظمت و تسخیر و نیز سخن گفتن از سیر و حرکت آن» به کار رفته است. در روایات و یافته‌های نوین علم زمین شناسی نیز، مؤیدات قابل توجهی در این باره وجود دارد. کشف مؤلفه‌های معنایی و تطبیقی واژگان به‌ظاهر هم معنا، سبب تجلّی معارف ناب قرآنی و کشف نکات بدیع تفسیری خواهد شد.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12256_98fa14bf1c47d2c3142953e29d49c276.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 Analytical comparison of the Quran and traditions from the perspective of the historicity of the text and understanding مقایسه تحلیلی قرآن و روایات از منظر تاریخمندی متن و فهم 114 127 12257 10.30473/quran.2025.70878.3366 FA بهروز فدائی راد دانش آموخته دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان، کاشان، ایران. محمد ناصحی استادیار گروه معارف اسلامی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. Journal Article 2024 03 20 Common signs of historicity in the text of the Quran and traditions, such as answering the audience's question or reflecting the socio-cultural conditions of the audience; Also, differences such as conflicting news that are specific to traditions; make it necessary to compare the possible and concrete effects of historical conditions on the revelation of verses and the issuance of traditions. As the observation of the differences that exist in the opinions of Islamic scholars highlights the necessity of comparing this impact on the understanding of the Quran and traditions. For this purpose, in the present study, signs of historicity in the Quran and traditions were analytically compared. The specific results of the construction, despite the commonalities in these signs, the specific way of expression of the Quran has created a significant distinction between the Quran and the traditions in terms of the historicity of the text. A distinction that will be more clearly explained by the concept of being subject to historical conditions rather than being affected by historical conditions or historicity. As a result, the text of the Quran only refers to historical conditions, while the text of many traditions is strongly or weakly influenced by historical conditions or historicity due to historical considerations taken into account by the Imams (a.s.). Also, the historicity of understanding has been more prevalent in traditions compared to the Quran due to complications such as transmission of meaning. نشانه‌های مشترک تاریخمندی در متن قرآن و روایات مانند پاسخ به پرسش مخاطب یا بازتاب شرایط فرهنگی اجتماعی مخاطب؛ همچنین تفاوت‌هایی مانند تعارض اخبار که اختصاص به روایات دارد؛ مقایسه امکانی و مصداقی تاثیر شرایط تاریخی بر نزول آیات و صدور احادیث را ضروری می‌سازد. همچنان که مشاهده اختلافاتی که در آراء اندیشمندان اسلامی وجود دارد، ضرورت مقایسه این تاثیر را بر فهم قرآن و روایات مشخص می‌سازد. به این منظور، در پژوهش پیش‌رو نشانه-های تاریخمندی در قرآن و روایات به صورت تحلیلی مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج مشخص ساخت با وجود اشتراکاتی که در این نشانه ها وجود دارد؛ شیوه بیانی خاص قرآن؛ تمایز قابل توجهی میان قرآن و روایات از جهت تاریخمندی متن ایجاد نموده است. تمایزی که با مفهوم ناظر به شرایط تاریخی بودن به جای متاثر از شرایط تاریخی یا تاریخمند بودن؛ تبیین روشن تری خواهد یافت. در نتیجه متن قرآن تنها ناظر به شرایط تاریخی است. در حالی که متن بسیاری از روایات، به دلیل ملاحظات تاریخی لحاظ شده توسط ائمه (ع) با شدت یا ضعف متاثر از شرایط تاریخی یا تاریخمند است. همچنین تاریخمندی فهم، در روایات در مقایسه با قرآن به دلیل عوارضی نظیر نقل به معنا بروز بیشتری داشته‌است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12257_ad6128aad521f860de91fba848e2db3b.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 The strategies of Prophet Moses in the leadership of the Bani Israel from the language of the Qur'an راهبردهای حضرت موسی (ع) در رهبری قوم بنی اسرائیل از زبان قرآن 128 140 12258 10.30473/quran.2025.71482.3379 FA زهرا بیدکی مربی گروه معارف اسلامی دانشگاه پیام نور یدالله دادجو . دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور عباس حاجیها استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور سید علی علم الهدی استاد گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران Journal Article 2024 06 04 The Holy Qur'an is an eternal miracle and a complete and comprehensive sea of knowledge and teachings of theology, ontology and anthropology for all scholars who demand the necessity of the maximum efforts of researchers in the way of studying and extracting recipes and presenting practical solutions to the scientific community. The method of thematic research in the Holy Qur'an and the examination of the management strategies of the first and foremost prophets in guiding their audiences, imams from the oppressive rulers of wealth and power, the people and people of their time, is an attractive and practical style and is considered one of the necessities of the present age. This research was conducted with the aim of investigating the management strategies of Prophet Moses. This research was done using descriptive, analytical method and using library resources. Hazrat Musa, by taking advantage of his individual capacities and adopting appropriate measures and strategies, which includes three educational, training and contextual strategies, has provided the fields of divine education and training for the children of Israel and his other followers The art of the prophets is that they have actualized their inherent talents and divine gifts. In fact, the administration of the society by the divine leader in the field of legislation is the manifestation of the divine guardianship over humans and the result is that the successes of the society are the result of obeying the divine ruler and its failures are also the result of not obeying him قرآن کریم، معجزه جاوید، و بحری کامل و جامع از معارف و آموزه های خداشناسی، هستی شناسی و انسان شناسی برای همة عالمیان است که ضرورت تلاش شایسته حداکثری محققان را در راه تحصیل و استخراج دستور العمل ها و ارائة راهکارهای عملی آن به جامعة علمی را می طلبد. روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم و بررسی راهبردهای مدیریتی پیامبران اولوالعزم در هدایت مخاطبان خود، ائم از حاکمان ستمگردر عرصۀ زر و زور و تزویر، قوم و مردم زمان خویش، سبکی جذّاب و کاربردی است و یکی از ضروریّات عصر حاضر به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی راهبردهای حضرت موسی (ع) در رهبری قوم بنی اسرائیل انجام شده است. این تحقیق از حیث هدف، کاربردی است و از روش توصیفی، تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای انجام شده است. حضرت موسی (ع)، با بهرهگیری از ظرفیتهای فردی و نیز اتخاذ تدابیر و راهبردهای مناسب که مشتمل بر سه راهبرد تعلیمی، تربیتی و زمینه‌ای است، زمینههای تعلیم و تربیت الهی را برای بنی اسرائیل و سایر پیروانش فراهم نموده است. هنر انبیا این است که استعدادهای ذاتی و موهبتی الهی خویش را به فعلیت رسانده‌اند. در حقیقت ادارۀ جامعه توسط پیشوای الهی در حوزۀ تشریع، تجلی ولایت تکوینی الهی بر انسانها است و نتیجه اینکه کامیابی‌های جامعه محصول تبعیت از حاکم الهی و ناکامی‌های آن نیز، حاصل عدم اطاعت از ایشان است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12258_1871d9b3a1a82c9649fb01e9668844b5.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 A research on how to use the interpretative traditions of the imams (peace be upon them) in the interpretation of Tabiyan پژوهشی در چگونگی کاربرد روایات تفسیری ائمه(علیهم السلام) در تفسیر تبیان 141 151 12259 10.30473/quran.2025.71743.3388 FA محمد نقی رفعت نژاد عضو هیات علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور تهران_ ایران Journal Article 2024 07 07 With the aim of investigating the place and application of the interpretive traditions of Ahl al-Bayt in Tafseer Tabiyan, the present article examined the performance of Sheikh Tusi regarding the interpretative traditions of the Imams (peace be upon him) using a descriptive and analytical method. According to the verses of rulings revealed by the imams (peace be upon them), it is relatively better than their other interpretive narrations, and in this case it should be said; Sheikh Tusi did not mention some hadiths at all, and he mentioned some of them either as an implicit reference to the content of the narration and quoting it from the words of others, or as an explicit reference to the narration of Imam Masoom (peace be upon him), which of course is also in this case. Although sometimes he mentioned the hadiths by mentioning the name and preserving the honor of Masoom (pbuh), but he also mentioned some traditions anonymously and without the name of Masoom (pbuh), and some with the name of a non-poor narrator. مقاله حاضر با هدف بررسی جایگاه و کاربرد روایات تفسیری اهل بیت ع در تفسیرتبیان به بررسی عملکرد شیخ طوسی در قبال روایات تفسیری ائمه(علیهم السلام) به روش توصیفی تحلیلی پرداخته و در بررسی های انجام شده تبیین شد که عملکرد این مفسر در مورد روایات مربوط به آیات احکام نازل شده از ائمه (علیهم السلام) نسبتاً بهتر از عمکردش در قبال سایر روایات تفسیری آنها بوده و در این مورد باید گفت؛ شیخ طوسی برخی از روایات را اصلا ذکر نکرده و برخی را هم که ذکر کرده یا به صورت اشاره ضمنی به مضمون روایت و نقل آن از قول دیگران و یا اشاره صریح به روایت امام معصوم (علیه السلام)بوده است که البته در این مورد نیز اگرچه بعضاً روایات را با ذکر نام و حفظ شأن معصوم (ع )آورده اما برخی از روایات را نیز به صورت مجهول و بدون نام معصوم )ع( و برخی را با مقدم داشتن نام راوی غیر معصوم ذکر کرده است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12259_d60acbb0bb5923c916615f55f6ff9dd5.pdf

دانشگاه پیام نور پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن 2322-3804 12 2 2024 08 22 Investigating the discovery processes of the semantic-historical components of the word "Lisa" in the first 5 parts of the Holy Quran بررسی کشف فرآیندهای مؤلفه‌های معنایی- تاریخی واژه «لیس» در 5 جزء اول قرآن کریم 152 163 12260 10.30473/quran.2025.72492.3401 FA بهنام فعلی استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه پیام نور جواد خانلری استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-0480-0836 ابراهیم نامداری دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران Journal Article 2024 10 14 Semantics is one of the sciences that examines the meanings of words based on different criteria and can explain the world as humans imagine. In this knowledge, which takes help from various sciences such as linguistics, history, sociology, etc. to examine the words, the meaning of each word or phrase with features such as perspective of meaning, dynamic and flexibility It, being an encyclopedia, and its practical principle help to explain itself accurately. The Holy Qur'an is a huge source of verbal and semantic beauty among all texts, among which imperfect verbs form a major part of the words of this divine book; Imperfect verbs are used in different meanings according to the context and situation of the text and convey different meanings to the audience. The present article has analyzed the verbal and semantic meanings of "lick" in the first 5 parts of the Holy Qur'an with the descriptive-analytical method and using library sources in order to understand the various meanings of this verb that most language learners They think that it only refers to the meaning of pure negation, to mention and explain. The most important achievements of this research is that the verb to lick has various meanings, including negation, prohibition, warning, peace and assurance Permission and Choice. In addition to paying attention to the dignity of the mentioned verb, this meaning can also be understood by paying attention to its neighboring words. معناشناسی یکی از علومی است که به بررسی معانی واژه‌ها با تکیه بر معیارهای مختلف می‌پردازد و می‌تواند جهان را آن گونه که انسان‌ها متصور می‌شوند توضیح دهد. در این دانش که برای بررسی واژه‌ها از علوم مختلفی مانند زبان-شناسی، تاریخ، جامعه‌شناسی و ... کمک می‌گیرد، معنای هر واژه یا عبارت با ویژگی‌های چون چشم اندازی بودن معنا، پویا و انعطاف پذیری آن، دایرة المعارفی بودن، و اصل کاربردی آن به تبیین دقیقی از خود کمک می‌کند. قرآن کریم منبع عظیمی از زیبایی‌های لفظی و معنایی در میان همه متون است که از این میان افعال ناقصه بخش عمده‌ای از الفاظ این کتاب آسمانی را تشکیل می‌دهد؛ افعال ناقصه در معانی متفاوتی برحسب بافت و موقعیّت متن به کار رفته است و دلالت‌های گوناگونی را به مخاطب منتقل می‌کند. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، دلالت‌های لفظی و معنایی «لیس» را در 5 جزء نخست قرآن کریم مورد بررسی و تحلیل قرار داده است تا دلالت‌های گوناگون این فعل را که اغلب زبان آموزان گمان می‌کنند فقط بر معنای نفی محض دلالت دارد، ذکر و تبیین کند. مهم-تریم دستاوردهای این پژوهش آن است که فعل لیس با توجّه به موارد متعدّدی که به عنوان شأن نزول آن در آیات مختلف گفته شده، دلالت‌های مختلفی از جمله نفی، نهی، هشدار، آرامش و اطمینان دادن، اباحه و تخییر دارد که این معنا در کنار توجّه به شأن نزول فعل مذکور، از رهگذر اهتمام به واژگان همجوار آن نیز قابل برداشت است.

https://quran.journals.pnu.ac.ir/article_12260_345038209ca65c65b625b0f32ad9320a.pdf