با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن علمی قرآن و عهدین ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ، تهران ، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ، قم ، ایران.

3 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه کاشان ، کاشان ، ایران.

10.30473/quran.2026.74144.3444

چکیده

شناخت معانی و مفاهیم آیات قرآن کریم، نیازمند رعایت قواعد و قوانین خاص و ویژه‌ای است که مفسر ملزم به معرفت نسبت به آنان بوده تا مصون از خطا و انحراف در تفسیر باشد. مفسران در امر تفسیر، دارای قواعد مختص رویکرد خود هستند. حال این پرسش مطرح می‌گردد، عایشه‌ بنت‌الشاطی مفسر اهل‌سنت و ‌ملافتح‌الله کاشانی به عنوان مفسر شیعی که هر دو دارای تفسیر ادبی هستند در تفسیر البیانی للقرآن الکریم و منهج الصادقین فی الزام المخالفین چه قواعد تفسیری را مدنظر قرار داده‌اند؟ تحقیق حاضر، به روش تحلیلی ـ تطبیقی، به بررسی قواعد تفسیری، تفسیر البیانی للقرآن الکریم و منهج الصادقین فی الزام المخالفین پرداخته و میزان همگرائی این دو مفسر را بررسی نموده است. به نظر می‌رسد هر چند هر دو مفسر گرایش ادبی در تفسیر دارند و از روایات، خاصه اخبار سبب نزول و نیز توجه به سیاق بهره جسته‌اتد، لیکن در تفسیر آنان تفاوت‌هایی در شیوه بهره‌مندی از قواعد دستوری ادبیات عرب، توجه به اصول دستیابی به مفاد واژگان و در نظر گرفتن قرائات صحیح وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات