با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن علمی قرآن و عهدین ایران
دوره 10 (1400-1401)
دوره 9 (1399-1400)
دوره 8 (1398-1399)
دوره 7 (1397-1398)
دوره 6 (1396-1397)
دوره 5 (1395-1396)
دوره 4 (1394-1395)
دوره 3 (1393-1394)
دوره 2 (1392-1393)
دوره 1 (1391-1392)

 

تعداد دوره‌ها 11
تعداد شماره‌ها 21
تعداد مقالات 214
تعداد نویسندگان 385
تعداد مشاهده مقاله 663,806
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 234,779
نسبت مشاهده بر مقاله 3101.9
نسبت دریافت فایل بر مقاله 1097.1
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده 2,374
درصد پذیرش 8
زمان پذیرش (روز) 399
تعداد پایگاه های نمایه شده 8
تعداد داوران 161

 

 

شبکه اجتماعی

 

 

«پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن» نشریه‌ای است با رویکرد علمی که با رسالت توسعه دانش و انتشار نتایج تحقیقات حاصل از پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای در موضوعات مختلف مربوط به قرآن پژوهی، تفسیر، زبان و زبانشناسی قرآن را به صورت دو فصلنامه با صاحب امتیازی دانشگاه پیام نور منتشر می‌کند. سایر اطلاعات این نشریه به شرح زیر می‌باشد:

  • نشریه علمی پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن با همکاری مشترک انجمن علمی قرآن و عهدین ایران در قالب‌تفاهم نامه همکاری منتشر می‌شود.
  • فلودیاگرام مراحل داوری و پذیرش مقاله در قسمت فرایند پذیرش مقالات شرح داده شده‌است.
  • حقوق معنوی: کلیه حقوق معنوی اثر متعلق به نویسنده است؛
  • این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات تابع قوانین کمیتۀ اخلاق در انتشار  (COPE) می‌باشد و از آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می نماید.
  • نوع نشریه: نشریه علمی
  • شیوه انتشار: الکترونیکی و چاپی
  • نوع مقالات قابل انتشار: علمی-پژوهشی/ علمی ترویجی
  • توالی انتشار: دوفصلنامه
  • زبان نشریه: فارسی و علاوه بر آن چکیده و منابع مقالات به انگلیسی 
  • متوسط زمان داوری مقالات:  6 هفته
  • سرقت ادبی: جهت پیشگیری از سرقت ادبی از سامانه مشابه یاب متون علمی همیاب استفاده می‌شود.
  • دسترسی رایگان و آزاد به مقالات
  • چنانچه مقاله از حامی یا تامین‌کننده اعتبار پژوهشی برخوردار باشد، درج آن در مقاله توسط نویسنده الزامی می‌باشد.
  • کشور محل انتشار: ایران
  • ناشر:  دانشگاه پیام نور، معاونت پژوهش و فناوری
  • حوزه  فعالیت تخصصی:  علوم قرآن و حدیث
  • شروع انتشار:  پاییز و زمستان 1391
  • هزینه بررسی و پذیرش مقاله: در حال حاضر سه میلیون ریال تا مرحله پذیرش قطعی و سه میلیون ریال هزینه انتشار
  • نوع  داوری: فرایند داوری تخصصی به صورت داوری بسته و دوسو ناشناس و حداقل دو  داور و یک داور تطبیقی
  • بازه زمانی بررسی اولیه: یک هفته کاری
  • نحوه انتشار: چاپی و الکترونیکی
  • ضریب تاثیر (ISC):  0.114
  • شماره و تاریخ مجوز کمیسیون نشریات وزارت عتف:  12691/18/3  مورخ  07/02/1392
  • شماره و تاریخ مجوز هیات نظارت بر مطبوعات (وزارت ارشاد): 1131/124 مورخ 22/03/1387
  • شاپای چاپی: 3804-2322
  • شاپای الکترونیکی: 2538x-614X
  • ایمیل نشریه:  quran@pnu.ac.ir

در صورت وجود هرگونه سوال، برای نشریه ایمیل ارسال فرمائید. به ایمیل شما در 48 ساعت کاری پاسخ داده خواهد شد.

 

 

سیر تاریخی اسم اعظم در تفاسیر عرفانی قرآن

سیدخداکرم فلاحی؛ محسن قاسم پور؛ حسین حیدری؛ سعید رحیمیان

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 11-30

https://doi.org/10.30473/quran.2023.61626.3054

چکیده
  تلاش در پی فهم اسم اعظم خداوند یکی از دغدغه های انسان‌ها بوده که همواره اندیشمندان به آن توجه داشته‌اند. این پژوهش از روش کتابخانه‌ای با رویکرد تحلیلی_ تاریخی کوشیده سیر اسم اعظم در تفاسیر عرفانی را مورد بررسی قرار دهد.سهل بن عبد اللّه تستری اولین مفسری است که از اسم اعظم سخن گفته است. بیشتر مفسران در باب اسم اعظم اظهار نظر نکرده و ...  بیشتر

نقش عناصر وجهی در تعیین خوانش معنایی مناسب آیات مرتبط با انفاق

راضیه شیرینی

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 31-48

https://doi.org/10.30473/quran.2023.63438.3130

چکیده
  «انفاق» یکی از مفاهیم ارزشی قرآن کریم است که در آیات متعدد از آن سخن رفته است. این پژوهش با هدف بررسی نقش عناصر وجهی و بلاغی آیات مرتبط با انفاق در تعیین خوانش معنای مناسب آیات مزبور و با روش تحلیلی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که سبک به کار رفته در آیات مرتبط با انفاق، سبک اقناعی بوده و خداوند در این آیات از شیوه ی بهم ...  بیشتر

تحلیل مؤلفه های معنایی مفهوم رنج در قرآن کریم با بهره گیری از روابط همنشینی

عاطفه زرسازان؛ زینب سادات قوام

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 49-69

https://doi.org/10.30473/quran.2023.61843.3065

چکیده
  در قرآن کریم هر واژه‌ای برای معنایی خاص وضع شده است؛ از این رو هیچ دو واژه‌ای مترادف تام نیست؛ بنابراین شناخت دقیق واژگان و کشف تفاوت معنایی آنها یک ضرورت تفسیری شمرده می‌شود. پژوهش حاضر در راستای فهم درست و معنای دقیق هر یک از واژگان مرتبط با مفهوم رنج در قرآن کریم تدوین شده است.این پژوهش با استفاده از روش معناشناسی به تبیین مفهوم ...  بیشتر

تفسیر
تحلیل و نقد روش تفسیری عبدالعلی بازرگان

سیده فاطمه موسوی

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 71-84

https://doi.org/10.30473/quran.2023.56370.2870

چکیده
  تفسیر اجتهادی قرآن یکی از روش های تفسیری و حاصل استفاده ابزاری از برهان و قرائن عقلی و استفاده از نیروی فکر در جمع‌بندی آیات است. تفسیر اجتهادی قواعدی دارد که رعایت آنها، سبب استواری تفسیر می‌شود که بدون توجه به قواعد تفسیری، مسیر تفسیر به سمت تفسیر به رأی منحرف خواهد شد. عبدالعلی بازرگان دارای تفسیری صوتی با روش اجتهادی است. وی با ...  بیشتر

نسبت‌سنجی و نحوه کاربست عقل و نقل در تفسیر قرآن در دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی

حسن اخباری؛ محمود کریمی

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 85-102

https://doi.org/10.30473/quran.2023.61126.3033

چکیده
  از نتایج همتایی عقل و نقل در دیدگاه آیت‌الله جوادی آن است که این دو منبع معرفتی علاوه بر حوزه اختصاصی، دارای حوزه اشتراکی هستند که در فرآیند فهم، تدبر و تفسیر قرآن کریم گاهی متعاضد و گاهی متعارض عمل می‌کنند. با توجه به حجیت هر دو منبع در دین اسلام، تعارض قطعی این دو محال بوده و آنچه تحت این عنوان رخ داده و قابل حل خواهد بود، تعارض بدئی ...  بیشتر

بررسی و نقد دیدگاه آلوسی در تفسیر آیه ولایت

حبیب الله حلیمی جلودار؛ امین یوسفی؛ عزت الله پاتیار؛ مراد کلاهی گیگلو

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 103-124

https://doi.org/10.30473/quran.2023.61555.3067

چکیده
  یکی از آیات بحث‌برانگیز قرآن که دیدگاه‌های گوناگونی را از سوی اندیشمندان فریقین به‌خود معطوف کرده، آیه 55 سوره مائده می‌باشد. این آیه که به «آیه ولایت» مشهور می‌باشد، به اعتقاد شیعه یکی از مهم‌ترین آیاتی است که بر ولایت علی(ع) بعد از پیامبر(ص) تأکید دارد. بر اساس این آیه، پیامبر(ص) به‌‌واسطه‌ی وحی، علی(ع) را ولیّ خود دانسته ...  بیشتر

فعال‌‍ سازی ابزارهای شناختی انسان: «سمع» و «رؤیت» و نقش «سؤال» در سوق انسان به وضعیت مطلوب (مطالعه موردی سوره مبارکه فصّلت)

حبیبه قیصری؛ عبدالهادی فقهی زاده

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 125-144

https://doi.org/10.30473/quran.2023.62057.3081

چکیده
  خداوند در آیات ابتدایی سوره فصّلت، از نزول کتاب و تفصیل آیات و بشارت و انذار آن‌ها سخن می‌گوید و به دنبال آن، رویگردانی عده کثیری از کفار را با عبارت: «فَأَعْرَضَ أَکْثرَهُمْ فَهُمْ لَا یَسْمَعُون» (فصّلت، 4) مطرح می‌کند. در آیات دیگری به سرگذشت قوم «عاد» و «ثمود» اشاره دارد که قوم عاد، به دلیل عدم «رؤیت» قدرت ...  بیشتر

زبان بدن و رفتارهای غیرکلامی در قرآن

فرومن حیدرنژاد

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 145-166

https://doi.org/10.30473/quran.2023.60106.2993

چکیده
  رفتار غیرکلامی دامنه‌ی وسیعی از رفتارهای انسانی است که پیام‌های ارتباطی را به وجود می‌آورد. برای شناخت رفتار اجتماعی انسان باید نظام ارتباطات انسان موردبررسی قرار بگیرد و قسمتی از ارتباطات انسان‌ها که مؤثرتر و واقعی‌تر به نظر می‌رسد ارتباطات غیرکلامی است. ارتباطات رفتاری یا غیرکلامی یکی از روش‌های مناسب یا هرمنوتیکی است که ...  بیشتر

بازکاوی رویکرد بازتابیده در روایات تفسیری متهمان به غلو بر پایۀ روش تحلیل ونزبرو

محمد علی مهدوی راد؛ روح الله شهیدی؛ حامد خانی (فرهنگ مهروش)؛ مهدی فرامرزی پلنگر

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 167-186

https://doi.org/10.30473/quran.2023.65953.3205

چکیده
  در منابع رجالی متقدم شیعه راویانی زیسته در چهار سدۀ نخست هجری متهم به غلو شدهاند. مضمون شماری از روایات اینان تفسیر قرآن کریم به نقل از ائمۀ شیعه (ع) است. می‌توان روایات تفسیری ایشان را ضمن آثار حدیثی مختلف بازیافت. عالمان شیعه انتساب غلو به همۀ این شخصیت‌ها را برنتابیده‌اند. بااین‌حال، باید احتمال داد که گاه اتهام این راویان به غلو ...  بیشتر

تحلیل راهبردهای ترجمۀ ‌نام اشخاص در ده ترجمۀ انگلیسی و فارسی قرآن مجید از رهگذر ارتقاء الگوی گریما (2018)

محمود افروز

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 187-204

https://doi.org/10.30473/quran.2022.61840.3064

چکیده
  ترجمۀ نام اشخاص در متون ادبی-دینی جزو عناصر چالش‌برانگیز ترجمه است. هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی و تحلیل راهبردهای ترجمۀ نام شخصیّت‌های قرآنی بر پایۀ الگوی گریما (2018) بوده است. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی است. پیکرۀ پژوهش شامل پنج ترجمۀ فارسی به قلم آیت الله مکارم شیرازی، الهی قمشه‌ای، فولادوند، خرمشاهی و انصاریان و پنج ترجمۀ انگلیسی ...  بیشتر

معناشناسی تطبیقی ملکوت در قرآن کریم و کتاب مقدس

نرجس نعمتی؛ بهنام بهاری؛ فرج بهزاد

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 205-220

https://doi.org/10.30473/quran.2023.59794.2983

چکیده
  یکی از آموزه های مشترک قرآن کریم و عهد جدید، بحث ملکوت خداوند است که از ادیان ابراهیمی به ویژه تورات آغاز و در قرآن کریم تکمیل می گردد. منشا ملکوت در قرآن کریم آیات (183 اعراف – 75 انعام – 83 یس – 88 مومنون) است و دراناجیل اربعه نیز در موارد متعددی به ملکوت اشاره شده است. این مقاله که به شیوه توصیفی– تحلیلی تدوین گشته درصدد آن است ...  بیشتر

تحلیل کمی و کیفی کاربست آیات و روایات در آثار منظوم ومنثورشاه نعمت الله ولی کرمانی

ناصر محمدی؛ قوام رضا میرحسینی؛ حسن عباسی حسن آبادی؛ مرضیه اخلاقی

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 221-242

https://doi.org/10.30473/quran.2023.59713.2982

چکیده
  کاربرد گسترده آیات و روایات در آثار منظوم و منثور شاه نعمت‌الله ولی، نشان از انس فراوان او با قرآن و حدیث است. مسئله تحقیق حاضر این است که هدف شاه ولی از کاربرد آیات و روایات چه بوده است و چه مقاصدی را دنبال می‌کرده است. شاه ولی به‌لحاظ ادبی و هم‌چنین برای اتقان کلام خود از آیات و روایات به کمک فنون مختلف ادبی چون اشاره، تلمیح، تضمین ...  بیشتر

بررسی تحلیلی روش تفسیری شیخ حسن صراف‌زاده کاشانی در تفسیر الهادی الی الحق المبین

الهام عربشاهی کاشی؛ رضا شجری

دوره 11، شماره 1 ، دی 1401، صفحه 243-264

https://doi.org/10.30473/quran.2023.60604.3015

چکیده
  یکی از موضوعات بسیار مهم در حوزۀ آثار علمی و پژوهشی، نقد روش شناسی آن آثار است. تفسیر « الهادی الی الحق المبین» در شمار یکی از آثار شاخص و ممتاز در حیطۀ تفسیر و مطالعات دینی است که با هدف آشنایی عمیقتر با مضامین قرآن کریم تهیه وتنظیم شده است. شیخ حسن صراف زاده (ره)، به عنوان مفسری خلاق و چیره دست توانسته است در این زمینه بسیار روش ...  بیشتر

زبان قرآن
چالش های برون متنی کشف گونه ی زبان قرآن در حوزه ی هرمنوتیک

کمال الدین صالحیان راد؛ عبدالهادی فقهی زاده؛ محمد هادی امین ناجی؛ محمود کریمی؛ ناصر محمدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 شهریور 1401

https://doi.org/10.30473/quran.2022.43143.2417

چکیده
  فهم حقیقت زبان قرآن، نیازمند اندیشه‌ورزی تام، در چالش‌گاه‌های «درون متنی» و «برون متنی» این کتاب است. این نوشتار، با ورود به عرصه‌ی «هرمنوتیک»، ضمن بررسی اجمالی این علم، جدّی‌ترین شبهات و چالش‌های «هرمنوتیک متن»(به طور خاص: هرمنوتیک فلسفی) را، مورد نقد و ارزیابی علمی و عقلی قرار داده و تلاش نموده است تا با ...  بیشتر

زبان قرآن
بررسی جایگاه زبان‌شناختی بافت در سوره مبارکه کهف از دیدگاه جرجانی

بهرعلی رضایی؛ عباس اقبالی؛ روح‌الله صیادی‌نژاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 شهریور 1401

https://doi.org/10.30473/quran.2022.58707.2941

چکیده
  بافت را می‌توان مطمئن‌ترین و مهم‌ترین ابزار مفسّر برای ورود به تحلیل متون به‌ویژه سوره‌های قرآن دانست. تعابیری چون: زمینه، بافت، بافت موقعیتی و بافتار و اصطلاحاتی چون مقام، شأن نزول و اسباب نزول در سنت تفسیر قرآن مواردی هستند که در ذیل معنایی سیاق یا بافت قرار می‌گیرند. «جرجانی» (471ق) از جمله افرادی است که بیش از هزار سال پیش، ...  بیشتر

تفسیر
نقش سیاق در تحلیل معنایی سور اذائیه اخروی با تاکید بر قرائن پیوسته لفظی (با محوریت تفاسیر المیزان و فی ظلال القرآن)

نیلوفر حسینی ترکانی؛ ،سیده فاطمه هاشمی؛ احمدرضا غایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 مرداد 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.63343.3127

چکیده
  چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و کارکرد مؤلفه سیاق در تحلیل معنایی پنج سوره اذائیه اخروی «الواقعه، التکویر، الانفطار، الانشقاق، الزلزال» به منظور شناخت بیشتر فهم آیات و هشدارهای الهی در آیات این سور در موضوع قطعیت وقوع قیامت و حقانیت حسابرسی اخروی تنظیم شد‌ه‌است. بررسی‌ اجمالی از حیث ابعاد معنایی و محتوایی سور مذکور معلوم ...  بیشتر

تفسیر
واکاوی معنایی کلمه «توفی» در آیه 55 سوره آل عمران از منظرگاه مفسران فریقین

حسین ستار؛ خدیجه زینی وندنژاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 شهریور 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.63904.3146

چکیده
  داستان تولد، پیامبری و حتی عروج حضرت عیسی(ع) از موضوعاتی است که به صورت مجمل در آیات قرآن کریم بیان شده است. آیه ی 55 سوره آل عمران، به صورت کلی به داستان توفی و عروج اشاره نموده است. باتوجه به اینکه «توفی» بر وجوه گوناگونی دلالت دارد؛ از اینرو چالش گاه مفسران اعم از شیعه و سنی برای نیل به معنای صحیح آن بوده است و هرکدام از مفسران برپایه ...  بیشتر

تفسیر
واکاوی ترجمه آیه 172 سوره اعراف بر اساس انسجام متنی و تحلیل واژگان

اباذر کافی موسوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.66646.3226

چکیده
  برخی مفسران برای وجود عالم ذر به آیه ۱۷۲ سوره اعراف استناد کرده‌اند؛ ولی برخی، معنای واژگان و ظهور آیه را مخالف این ادعا می‌دانند. پژوهش حاضر به روش توصیفی– تحلیلی و با هدف یافتن ترجمه صحیح و مطابق با شواهد سیاقی است تا پاسخی برای این پرسش بیابد که مناسب‌ترین ترجمه آیه 172 سوره اعراف بر پایه ساختار و انسجام متنی سوره اعراف چیست؟ ...  بیشتر

تفسیر
تبیین ضرورت توجّه به «وجوه قرآنی» منقول از اهل بیت (ع) در ترجمۀ صحیح قرآن کریم

حسن اصغرپور؛ نجیبه قدیانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.65803.3232

چکیده
  دانش مفردات، با هدف خدمت به فهم واژگان و عباراتِ دشواریاب قرآنی بنیان نهاده شد. پیشینۀ بنیان‌گذاریِ این دانش، به سدۀ دوم هجری بازمی‌گردد. نخستین آثار تفسیری نگاشته‌شده در جهان اسلام، به‌واقع کتابهایی در جهت تفسیر و تبیین مفرداتِ دشوار قرآنی بوده‌اند که در قالب غریب القرآن‌ها، معانی القرآن‌ها و مجاز القرآن، پا به عرصۀ نشر نهادند. ...  بیشتر

تفسیر
تحلیل گفتمانی سوره واقعه بر اساس الگوی تنشی گریماس

آزاده عباسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.63750.3141

چکیده
  امروزه بهره‌گیری از دانش‌های روزآمد، روشی مهم برای تحلیل متون دینی ـ مذهبی به شمار می‌آید. ساختار زبانی قرآن، به نحوی است که از بهترین مسیرها برای انتقال پیام بهره برده است. مطالعات «نشانه‌شناسی» با رویکردهای متفاوت ازجمله دانش‌های روزآمد در دنیای معاصر است. ساختار الگوی تنشی، یکی از الگوهای نشانه‌شناسی مربوط به دوران پساگریماسی ...  بیشتر

زبان قرآن
همسان سازی قصه‌های قرآنی با متن در روایت‌گری زیدری

علی عابدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.46615.2561

چکیده
  هم‌حضوریِ محتوایی برخی آثار ادبی با آیات قرآنی، بر فخامت و ارزش ادبی آنها افزوده است. نفثه‌المصدور، اثر زیدری نسوی از منابع ادبی- تاریخی دورة خوارزمشاهی با کاربرد یکصد و سی آیه نمونه‌ای از آنهاست. روایت زیدری از جهات همسان‌سازی، تناسب‌آفرینی، همپایگی موسیقایی و آوایی، نوعی هم‌حضوری و بینامتنیّت با قصّه‌های قرآنی ایجاد نموده ...  بیشتر

تفسیر
ترسیم شبکه مضامین و تناسب آیات سوره عنکبوت با استفاده از روش تحلیل مضمون

محمد عترت دوست؛ سحر امیری فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.61027.3030

چکیده
  از جمله مسائل مهم و مورد مناقشه در رابطه با قرآن کریم، مسئله ارتباط و تناسب آیات یک سوره با همدیگر است. برخی از مستشرقان عدم وجود نظم ظاهری در آیات یک سوره را دلیل بر غیر علمی بودن این کتاب و تدوین آن در طول تاریخ یا تحریف شدن گرفته اند. در مقاله برخی دیگر از مفسران قرآن کریم با تأکید بر وجود ارتباط و تناسب آیات سوره تلاش کرده اند تا وجود ...  بیشتر

زبان قرآن
تحلیل محتوای پیمان‌های سیاسی خداوندی در خطاب های قرآن کریم

حنان عمیدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.65843.3199

چکیده
  قرآن به عنوان قانون اساسی اسلام به مباحث سیاسی اهمیّت خاصی می‌دهد. در موضوع پژوهش پیرامون پیمان‌های سیاسی قرآن ، باید به دنبال آیات متعددى باشیم که محورهای اساسی سیاست را بیان نموده است. این مصحف به عنوان کتاب راهنمای بشر برای رسیدن به جامعه مطلوب اسلا‌‌می‌، در پیمان‌های خداوندی از مؤمنان به مسائل سیاسی اشاره کرده است. این مقاله ...  بیشتر

تفسیر
معناشناسی درختان فرازمینی مذکور در قرآن کریم و مبانی آن از دیدگاه ملاصدرا

مهدی زمانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.57797.2907

چکیده
  این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی دیدگاه ملاصدرا در خصوص درختان فرازمینی مذکور در قرآن کریم و تبیین، تحلیل و ارزیابی مبانی او در این زمینه می‌پردازد. «شجره زیتونه»، «سدره المنتهی»، «طوبی»، «شجره طیبه»، «زقوم» و «شجره ممنوعه» در قرآن به حقایق و اموری فرازمینی اشاره دارند و تعیین معنا و جایگاه ...  بیشتر

تفسیر
اصطلاح‌شناسی میزان با تکیه بر آیه 25 سورۀ حدید و نقش آن بر جایگاه عقل درآموزه‌های دینی

شیما محمودپور قمصر؛ محسن قاسم پور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.65373.3185

چکیده
  عمقِ پایان‌ناپذیر آموزه‌های قرآن سبب شده است که همواره با تأمل در آیات و واژگان آن، دریافت بدیعی از این کتاب آسمانی حاصل شود. در این نوشتار با بررسی اقوال تفسیری در مورد واژه «میزان» ذیل آیه‌ 25 سوره‌ حدید، یک دیدگاه تفسیری، به مثابه مصداق ارجح مطرح گردید. مفسران در تفسیر این واژه نظریات متفاوتی بیان کرده‌اند که عبارتند از: ...  بیشتر

تفسیر
تحلیلی بر تفسیر فراتاریخی قرآن(با تأکید برنظرات علامه طباطبایی و آیت الله معرفت)

امان اله ناصری کریموند؛ علی ظهوری راد؛ عبدالرسول هادیان شیرازی؛ علی احمد ناصح

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1402

https://doi.org/10.30473/quran.2023.59070.2953

چکیده
  چکیده نوشتار حاضر که به تحلیل تفسیر فراتاریخی قرآن کریم می‌پردازد، با تأکید بر دیدگاه‌های علامه طباطبایی و آیت الله معرفت به انجام رسیده است. در قرآن پاره‌ای از گزاره‌های حقیقی وجود دارد که به‌طور ذاتی عمومیت دارند و در عصر نزول ناظر به مصادیق آن عصر بودند و در اعصار دیگر می‌توانند بر مصادیق دیگر قابل انطباق باشند. همچنین پاره‌ای ...  بیشتر

تفسیر
واکاوی تحلیلی کاربست اختلاف قراءات مذکور در روایات اهل بیت (ع) (مطالعة موردی: تفسیر نورالثقلین)

الهام زرینکلاه؛ آمنه امیدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 اردیبهشت 1403

https://doi.org/10.30473/quran.2024.67083.3236

چکیده
  یکی از موارد قابل توجه در روایات تفسیری اهل بیت(ع)، این است که در ارتباط با برخی آیات قرآنی، قراءاتی ذکر شده که گاهاً با قراءت مشهور متفاوت است. این پژوهش با به کارگیری روش کتابخانه‌ای و تحلیل داده‌ها ضمن استخراج این‌گونه روایات در منبع مورد تحقیق یعنی تفسیر نورالثقلین، به تبیین جایگاه قراءات و سپس کارکرد آن پرداخته و به این نتیجه ...  بیشتر

زبان قرآن
بررسی تطبیقی آرای مفسران شیعه و اهل سنت در مورد معنا و مصداق فروگذاری «إصر» و «اغلال» توسط پیامبر گرامی اسلام (ص) در آیه 157 سوره اعراف

علی محمدی آشنانی؛ فاطمه اسبقی؛ ربابه عزیزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 اردیبهشت 1403

https://doi.org/10.30473/quran.2024.55672.2856

چکیده
  یکی از ویژگی‌های پیامبر گرامی(ص) در قرآن کریم فرونهادن «إصر» و «أغلال» می‌باشد: «وَ یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلَالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ» (اعراف/ 157) که مفسران، درباره معنا و مصادیق آیه، آرای گوناگونی ابراز کرده‌اند. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تطبیقی، به نقش صرفی- نحوی واژگان «إصر» و «أغلال، ...  بیشتر