نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری الهیات، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان ایران
2 استاد یار گروه معارف اسلامی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
3 گروه معارف، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
چکیده
مسئله اطلاق عنوان «نَجَس» بر مشرکان در آیه ۲۸ سوره توبه و ارتباط آن با حکم منع ورود آنان به مسجدالحرام، از جمله مسائل تفسیری و فقهی مورد اختلاف میان اندیشمندان اسلامی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع قرآنی، روایی و تفسیری، به بررسی مفهوم «نَجَس» در این آیه و تبیین مبنای منع ورود مشرکان به مسجدالحرام میپردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که آیا تعبیر «إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ» بر نجاست ذاتی مشرکان و در نتیجه، منع مطلق آنان از ورود به مسجدالحرام و مکه دلالت دارد یا آنکه این حکم، مبنایی متفاوت دارد. آیه ۲۸ سوره توبه مهمترین مستند قرآنی در اثبات منع ورود مشرکان به مسجدالحرام به شمار میرود؛ هرچند برخی فقیهان برای اثبات این حکم به روایات و اجماع نیز استناد کردهاند، در حالی که اعتبار و دلالت این ادله از سوی شماری از عالمان مورد نقد قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تعبیر «نَجَس» در آیه مذکور، بهتنهایی دلالتی بر نجاست ذاتی، روحی یا جسمانی مشرکان ندارد و نمیتوان از آن حکم عامی مبنی بر نجاست همه غیرمسلمانان یا منع مطلق آنان از ورود به اماکن مقدس استنباط کرد. همچنین، با توجه به سیاق آیات سوره توبه و مقایسه آن با مفاد آیه ۶۷ سوره مائده میتوان منع مقرر در آیه ۲۸ سوره توبه را حکمی ناظر به شرایط مشرکان دانست. بر این اساس، منع ورود مشرکان به مسجدالحرام بیش از آنکه مبتنی بر نجاست ذاتی آنان باشد، ناظر به صیانت از حرمت است
کلیدواژهها
موضوعات
)