زبان قرآن
حدیث ریاحی؛ فریده امینی؛ بی بی سادات بهابادی
چکیده
جُناح از واژههای حوزۀ معنایی مفهوم گناه در قرآن کریم است. برای تبیین هر مفهوم در نظام معنایی قرآن کریم علاوه بر تمرکز بر باهمآیندهای آن التفات به معنای واژه در نیای آن از اهمیت خاصی برخوردار است که در این راستا ریشهشناسی تاریخی خودنمایی خواهد کرد. این مطالعه عهدهدار تبیین و تدقیق معنای جُناح در قرآن کریم با روشهای معناشناسی ...
بیشتر
جُناح از واژههای حوزۀ معنایی مفهوم گناه در قرآن کریم است. برای تبیین هر مفهوم در نظام معنایی قرآن کریم علاوه بر تمرکز بر باهمآیندهای آن التفات به معنای واژه در نیای آن از اهمیت خاصی برخوردار است که در این راستا ریشهشناسی تاریخی خودنمایی خواهد کرد. این مطالعه عهدهدار تبیین و تدقیق معنای جُناح در قرآن کریم با روشهای معناشناسی و بررسی تبارشناسی آن در زبانهای سامی است. دادههای ریشهشناسی از کاربست نیای جُناح در مفاهیم کوه، تیرگی شب و تاریکی شدید در زبانهای سامی حکایت دارد که در این معانی مؤلفههای ثقالت (سنگینی) و ظلمت خودنمایی میکند و تتبع روابط همنشینی نیز از وجود مؤلفههای ثقالت و منع در بافت قرآن کریم سخن میگوید. ردیابی مؤلفۀ سنگینی در زبانهای سامی، سبب تقویت کاربست نیای این واژه در زبانهای خانوادۀ عربی میشود. واژگان جانشین از وجود دو مؤلفۀ ضرر و تنگی در جناح حکایت میکند و روابط تقابلی نیز مؤیدی بر وجود مؤلفۀ گرفتگی و انسداد در بافت معنایی آن است، که شاهدی بر مؤلفۀ منع در تعمق روابط همنشینی است.
زبان قرآن
سهیلا جلالی کندری؛ حدیث ریاحی
چکیده
گام نخست در شناخت مفاهیم قرآنی، شناخت هسته معنایی واژگان است. در این راستا توجه به ریشهشناسی تاریخی میتواند ما را در شناخت بهتر آن یاری رساند. جستاری در میراث زبانی مسلمانان نشان میدهد که برخی از لغتشناسان به این مسئله توجه داشته و در تبیین مفهوم یک واژه به هسته معنایی آن در زبانهای سامی دقت کردهاند. گام بعدی التفات به سیاق ...
بیشتر
گام نخست در شناخت مفاهیم قرآنی، شناخت هسته معنایی واژگان است. در این راستا توجه به ریشهشناسی تاریخی میتواند ما را در شناخت بهتر آن یاری رساند. جستاری در میراث زبانی مسلمانان نشان میدهد که برخی از لغتشناسان به این مسئله توجه داشته و در تبیین مفهوم یک واژه به هسته معنایی آن در زبانهای سامی دقت کردهاند. گام بعدی التفات به سیاق و باهمآیندها است که در نظام معنایی قرآن کریم از اهمّیّت خاصی برخوردار است. در این راستا زبانشناسی ساختاری خودنمایی خواهد کرد. در پژوهش حاضر برای شناخت واژه «ربّانیّون» از این دو روش بهره میبریم. جمهور مفسران ریشه این واژه را «ربّ» به معنای پروردگار دانسته و الفونون را زائد یا به منظور مبالغه و تفخیم برشمردهاند. در پژوهش حاضر با کاوشی در زبانهای باستانی از این ره آورد دفاع خواهیم کرد که این واژه یک وام واژه از زبان آرامی با شکل آوایی rabban (رَبّان) و لقبی برای دانشمندان و بسیاری از رؤسای مدارس دینی فلسطین بوده است. در زبان گعز نیز به استادان و آموزگاران علوم مختلف و نه صرفاً علوم دینی rabban (رَبّان) گفته میشد. معناشناسی ساختاری نظر مفسران که آنها را عامل به تورات و منقطع از غیر خدا دانستهاند، تأیید نکرده است، بلکه «ربّانیّون» را به دلیل عدم اجرای وظیفه نهی از منکر مورد سرزنش و توبیخ الهی قرار میشمرد.
